Na een flinke regenbui hoort water rustig weg te zakken of goed afgevoerd te worden. Toch hebben veel tuinen last van plassen, natte borders, een drassig gazon of water dat op het terras blijft staan. Dat is niet alleen vervelend, maar kan op termijn ook schade veroorzaken aan je tuin.

Wateroverlast in de tuin ontstaat vaak door een combinatie van factoren. Denk aan te veel bestrating, slechte afwatering, verzakte delen, zware grond of een tuin die niet goed is aangelegd. Gelukkig zijn er verschillende manieren om wateroverlast op te lossen én in de toekomst te voorkomen.

In dit artikel leggen we uit waar wateroverlast vandaan komt, hoe je het herkent en welke oplossingen er zijn voor een droge, praktische en mooie tuin.

Waaraan herken je wateroverlast in de tuin?

Wateroverlast is niet altijd direct een groot probleem, maar wanneer regenwater regelmatig blijft staan, is het verstandig om actie te ondernemen. Een tuin die langdurig nat blijft, kan namelijk steeds verder verslechteren.

Veelvoorkomende signalen van wateroverlast zijn:

• plassen die lang blijven staan na regen;
• een drassig of modderig gazon;
• verzakte bestrating;
• groene aanslag op tegels;
• water dat richting de woning stroomt;
• natte borders;
• planten die slecht groeien;
• kale plekken in het gras;
• een muffe geur in natte delen van de tuin;
• tuinpaden die glad worden.

Herken je één of meerdere van deze signalen? Dan is het verstandig om te kijken naar de oorzaak. Alleen de plassen wegvegen of tijdelijk zand strooien lost het probleem meestal niet blijvend op.

Waarom is wateroverlast slecht voor je tuin?

Een natte tuin lijkt misschien vooral onpraktisch, maar wateroverlast kan op meerdere manieren schade veroorzaken.

Schade aan bestrating

Wanneer water niet goed weg kan, kan de ondergrond onder tegels of klinkers verzakken. Hierdoor komen tegels scheef te liggen of ontstaan er kuilen in het terras of tuinpad.

Slechte groei van planten

Niet alle planten kunnen tegen langdurig natte grond. Wortels kunnen gaan rotten, waardoor planten geel worden, slap gaan hangen of uiteindelijk afsterven.

Problemen met het gazon

Een gazon dat te nat blijft, wordt snel modderig. Gras krijgt minder zuurstof bij de wortels, waardoor kale plekken, mos en slechte groei kunnen ontstaan.

Meer groene aanslag

Op natte en schaduwrijke plekken ontstaat sneller groene aanslag op bestrating. Dit maakt tegels niet alleen minder mooi, maar ook glad.

Risico voor woning of schuur

Wanneer water richting de gevel, schuur of overkapping stroomt, kan dit op termijn voor vochtproblemen zorgen. Daarom is goede afwatering rondom gebouwen belangrijk.

Wat zijn de oorzaken van wateroverlast in de tuin?

Om wateroverlast goed op te lossen, moet je eerst weten waar het probleem vandaan komt. Hieronder staan de meest voorkomende oorzaken.

1. Te veel bestrating in de tuin

Veel tuinen bestaan voor een groot deel uit tegels. Dat lijkt onderhoudsvriendelijk, maar het heeft ook nadelen. Regenwater kan bij veel bestrating minder goed in de bodem zakken. Zeker bij hevige buien kan het water nergens heen.

Een volledig betegelde tuin kan zorgen voor:

• plassen op het terras;
• overbelasting van afvoerputten;
• hitte in de zomer;
• minder leven in de tuin;
• slechte wateropname door de bodem.

Door meer groen toe te voegen, krijgt regenwater meer ruimte om natuurlijk weg te zakken.

2. Slechte afwatering of verkeerd afschot

Een terras, pad of oprit moet altijd licht aflopen. Dit noemen we afschot. Zonder goed afschot blijft water op de bestrating liggen of stroomt het de verkeerde kant op.

Een veelgemaakte fout is dat het terras richting de woning afloopt. Hierdoor kan regenwater bij deuren of gevels blijven staan.

Goede afwatering begint daarom al bij de aanleg van de tuin. Een hovenier kijkt naar hoogtes, looprichtingen en plekken waar water veilig naartoe kan.

3. De tuin ligt te laag

Een tuin kan in de loop der jaren verzakken. Dit gebeurt vooral wanneer de ondergrond inklinkt of wanneer de tuin ooit onvoldoende is opgehoogd.

Een laaggelegen tuin vangt regenwater sneller op. Hierdoor ontstaan vaak natte plekken, vooral bij terrassen, gazons en borders.

In dit geval kan het nodig zijn om de tuin op te hogen of opnieuw te egaliseren.

4. Zware of slecht doorlatende grond

Niet elke bodem laat water even goed door. Kleigrond of sterk verdichte grond kan water vasthouden. Hierdoor blijft de tuin lang nat, zelfs als er niet extreem veel regen is gevallen.

Bij slecht doorlatende grond kunnen oplossingen nodig zijn zoals:

• bodemverbetering;
• drainage;
• meer organisch materiaal;
• verhoogde borders;
• waterdoorlatende bestrating.

5. Geen drainage aanwezig

Sommige tuinen hebben van nature een natte ligging. Denk aan tuinen met zware grond, lage ligging of weinig natuurlijke afvoer. In zulke gevallen kan drainage een goede oplossing zijn.

Drainage helpt om overtollig water uit de bodem af te voeren, zodat de tuin minder snel verzadigd raakt.

6. Verstopte afvoerputten of goten

Soms ligt het probleem niet direct aan de tuin zelf, maar aan verstopte afvoerpunten. Bladeren, zand en vuil kunnen ervoor zorgen dat water niet goed wordt afgevoerd.

Controleer daarom regelmatig:

• afvoerputten;
• goten;
• straatkolken;
• regenpijpen;
• lijngoten.

Een simpele verstopping kan al zorgen voor veel wateroverlast.

Wateroverlast in de tuin oplossen: praktische oplossingen

De beste oplossing hangt af van de oorzaak. Soms is een kleine aanpassing voldoende, maar in andere gevallen is een grotere tuinrenovatie nodig.

Oplossing 1: Meer groen en minder tegels

Een van de meest effectieve manieren om wateroverlast te verminderen, is het vervangen van tegels door groen. Planten, borders en gazon nemen water op en zorgen dat regenwater beter in de bodem kan zakken.

Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor:

• borders met vaste planten;
• gras of grasstroken;
• bodembedekkers;
• hagen;
• verhoogde plantvakken;
• bomen of struiken;
• een groene voortuin.

Meer groen zorgt niet alleen voor betere wateropname, maar ook voor verkoeling, sfeer en meer biodiversiteit.

Oplossing 2: Waterdoorlatende bestrating gebruiken

Wil je wel bestrating, maar ook minder wateroverlast? Dan is waterdoorlatende bestrating een goede keuze.

Voorbeelden van waterdoorlatende bestrating zijn:

• grind;
• split;
• waterpasserende klinkers;
• grasbetontegels;
• halfverharding;
• stapstenen met groen ertussen;
• bestrating met open voegen.

Deze materialen zorgen ervoor dat regenwater niet volledig over het oppervlak wegstroomt, maar deels in de bodem kan zakken.

Waterdoorlatende bestrating is vooral geschikt voor:

• voortuinen;
• tuinpaden;
• opritten;
• natuurlijke tuinen;
• duurzame tuinen;
• plekken waar water snel blijft staan.

Oplossing 3: Tuin ophogen of egaliseren

Wanneer je tuin te laag ligt of kuilen heeft, kan het nodig zijn om de tuin op te hogen of te egaliseren. Hiermee wordt de tuin weer op de juiste hoogte gebracht en ontstaat er een betere basis voor bestrating, gazon en borders.

Ophogen of egaliseren is vooral zinvol bij:

• verzakte bestrating;
• plassen op vaste plekken;
• een hobbelig gazon;
• hoogteverschillen;
• water dat naar de woning stroomt;
• een tuinrenovatie.

Een goed geëgaliseerde tuin hoeft niet volledig waterpas te zijn. Vaak is juist een subtiel afschot nodig om regenwater goed af te voeren.

Oplossing 4: Drainage aanleggen in de tuin

Bij hardnekkige wateroverlast kan drainage nodig zijn. Drainage bestaat meestal uit buizen onder de grond die overtollig water afvoeren naar een geschikte plek.

Drainage kan helpen bij:

• natte gazons;
• zware kleigrond;
• laaggelegen tuinen;
• terugkerende plassen;
• drassige borders;
• water dat niet vanzelf wegzakt.

Het aanleggen van drainage vraagt om een goed plan. De buizen moeten op de juiste diepte en met de juiste helling worden geplaatst. Daarom is het verstandig om dit door een hovenier te laten beoordelen en uitvoeren.

Oplossing 5: Terras opnieuw laten leggen met goed afschot

Blijft er water op je terras staan? Dan kan het zijn dat het terras niet goed is gelegd of door de jaren heen is verzakt.

Een terras hoort licht af te lopen, zodat water van de woning af stroomt. Wanneer dit niet gebeurt, kunnen er plassen ontstaan of kan vocht tegen de gevel komen.

Bij het opnieuw aanleggen van een terras wordt gekeken naar:

• de juiste hoogte;
• een stevige fundering;
• goed afschot;
• geschikte bestrating;
• waterafvoer;
• aansluiting op de rest van de tuin.

Zo voorkom je dat hetzelfde probleem na een paar regenbuien weer terugkomt.

Oplossing 6: Regenwater slim opvangen

Je kunt regenwater ook gebruiken in plaats van het direct af te voeren. Dat is duurzaam en praktisch, zeker tijdens droge periodes.

Voorbeelden van regenwateropvang zijn:

• een regenton;
• infiltratiekratten;
• een wadi;
• grindstroken;
• verlagingen in de tuin waar water tijdelijk kan zakken;
• groene borders die regenwater opvangen.

Zo maak je je tuin beter bestand tegen zowel natte als droge periodes.

Oplossing 7: Bodem verbeteren

Als de grond te dicht of zwaar is, kan bodemverbetering helpen. Door de structuur van de bodem te verbeteren, kan water beter wegzakken en krijgen plantenwortels meer zuurstof.

Bodemverbetering kan bestaan uit:

• losmaken van verdichte grond;
• mengen met compost;
• verbeteren van de toplaag;
• toevoegen van zand bij zware grond;
• aanbrengen van voedzame tuinaarde;
• beluchten van het gazon.

Dit is vooral belangrijk bij borders en gazons.

Welke oplossing past bij jouw tuin?

Er is niet één standaardoplossing voor wateroverlast. De juiste aanpak hangt af van de situatie in jouw tuin.

Belangrijke vragen zijn:

• Waar blijft het water precies staan?
• Hoe lang duurt het voordat het water weg is?
• Ligt de tuin lager dan de woning?
• Is er veel bestrating aanwezig?
• Wat voor soort grond ligt er in de tuin?
• Is er al drainage aanwezig?
• Zijn er verzakkingen zichtbaar?
• Stroomt water richting de gevel?

Een hovenier kan de tuin bekijken en bepalen welke oplossing het meest geschikt is. Soms is drainage nodig, maar soms is het aanpassen van bestrating of het toevoegen van groen al voldoende.

Wateroverlast voorkomen bij nieuwe tuinaanleg

Ga je een nieuwe tuin laten aanleggen? Dan is dit hét moment om wateroverlast te voorkomen. Bij een goed tuinontwerp wordt vanaf het begin rekening gehouden met regenwater.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• voldoende groen;
• juiste hoogteverschillen;
• goede afwatering;
• waterdoorlatende materialen;
• drainage waar nodig;
• slimme plaatsing van terrassen;
• minder verharding;
• goede bodemopbouw.

Een tuin die vanaf de basis goed wordt aangelegd, geeft op lange termijn minder problemen en vraagt minder herstelwerk.

Wateroverlast in de voortuin

Ook voortuinen krijgen vaak te maken met wateroverlast. Veel voortuinen zijn grotendeels bestraat voor gemak of parkeren. Daardoor kan regenwater minder goed weg.

Een groene voortuin helpt om water beter op te vangen. Denk aan:

• plantvakken;
• grind met beplanting;
• halfverharding;
• een haag;
• waterdoorlatende oprit;
• borders langs de gevel.

Zo blijft de voortuin niet alleen droger, maar krijgt de woning ook een vriendelijkere uitstraling.

Wateroverlast in het gazon

Een nat gazon vraagt extra aandacht. Wanneer gras langdurig nat blijft, ontstaat er sneller mos en worden wortels zwakker.

Mogelijke oplossingen voor een nat gazon zijn:

• gazon beluchten;
• bodem verbeteren;
• laagtes opvullen;
• opnieuw egaliseren;
• drainage aanleggen;
• graszoden opnieuw leggen;
• zorgen voor meer zon en lucht.

Soms is het verstandiger om het gazon opnieuw aan te leggen als de ondergrond structureel slecht is.

Wateroverlast bij bestrating

Bij bestrating ontstaan plassen vaak door verzakking, slechte voegen of onvoldoende afschot. Vooral grote terrassen en opritten moeten goed worden aangelegd.

Oplossingen kunnen zijn:

• bestrating opnieuw leggen;
• ondergrond verbeteren;
• voegmateriaal vernieuwen;
• afschot aanpassen;
• lijngoot plaatsen;
• waterdoorlatende bestrating gebruiken;
• grindstroken toevoegen.

Goede bestrating is dus niet alleen een kwestie van mooie tegels, maar ook van techniek.

Wateroverlast in de tuin laten oplossen door Van Rooij Tuinen

Heb je last van plassen, een nat gazon, verzakte bestrating of water dat niet goed wegloopt? Dan is het verstandig om de oorzaak professioneel te laten beoordelen.

Van Rooij Tuinen helpt klanten met tuinaanleg, tuinrenovatie, bestrating, gazons en praktische oplossingen voor wateroverlast. Door goed te kijken naar de ondergrond, afwatering en indeling van de tuin ontstaat er een oplossing die past bij jouw situatie.

Of het nu gaat om het ophogen van de tuin, het aanleggen van drainage, het vernieuwen van bestrating of het vergroenen van de tuin: een goede aanpak zorgt voor meer comfort en minder problemen bij regen.

Van Rooij Tuinen is actief in onder andere Bakel, Helmond, Deurne, Gemert, Asten, Someren, Mierlo, Nuenen en omgeving.